Ιερά Μονή των Aγίων Tεσσαράκοντα Mεγαλομαρτύρων

Σημεία Ενδιαφέροντος / Εκκλησίες & Μοναστήρια

Περιγραφή

Το μνημείο της περιοχής Θεραπνών, που επιβάλλει τα Χρύσαφα σε πνευματικό κέντρο και τα αναδεικνύει σε πόλη και «τιμιωτάτη χώρα» είναι το μοναστήρι των Αγίων Τεσσαράκοντα, με κορύφωση της ακμής του τον ΙΖ΄ αιώνα. Στις αρχές του ΙΔ΄ αιώνα θεμελιώθηκε η αρχική μονή των Αγίων Τεσσαράκοντα, με τα κελιά της σφηνωμένα στα βράχια και το καθολικό μέσα σε σπήλαιο. Σχετικά με την αγιογράφηση της μονής το πρώτο τεκμήριο αποτελεί μια δέηση για τον ίδιο ιστοριογράφο Κωνσταντίνο Μανασή και τη συμβία του Ειρήνη. Επιβεβαίωση σχετικά με την ίδρυση και την αγιογράφηση της μονής είναι το δεύτερο, έγκυρο, αυθεντικό γραπτό μνημείο, η κτιτορική επιγραφή που αναφέρει ως έτος ιδρύσεως το 1305.

Στις αρχές του ΙΖ΄ αιώνα η αρχική μονή έχει μεταφερθεί σε νέα, ομαλή θέση, τη σημερινή. Η εγκατάλειψη της παλαιάς πρέπει να είχε σοβαρούς λόγους. Ο πρώτος πρέπει να ήταν για να διευκολύνει τη ζωή και τις καθημερινές ανάγκες της αδελφότητας. Ο δεύτερος και σημαντικότερος πρέπει να ήταν λόγω εθνικών περιστάσεων, εξαιτίας της κατάληψης της χώρας από τους Οθωμανούς και συνεπώς αναγκάστηκαν οι μοναχοί να εγκαταλείψουν τη μονή ύστερα από επιδρομή και καταστροφή. Επί 150 χρόνια που ο τόπος δοκιμαζόταν , η μονή σιωπούσε. Μόλις η ζωή του τόπου ανασυγκροτήθηκε, λαός και μοναχοί της διασποράς εγκατέστησαν την παλαιά μονή στη νέα θέση.

Video

Αυτά γίνονται κατά την πρώτη Τουρκοκρατία και αυτό έχει ξεχωριστή σημασία. Πιο συγκεκριμένα, η ανασυγκρότηση γίνεται στα τέλη του Ις΄ αιώνα, δηλ. την εποχή που τα Χρύσαφα έχουν αρχίσει να δημιουργούν νέο παρόν. Εκτός αμφισβήτησης είναι ότι, από τις πρώτες ιστορικές στιγμές στον πνευματικό βίο του πρώτου μοναστηριού, τούτο τέθηκε υπό την προστασία του Οικουμενικού Θρόνου, που το περιέβαλε με τη σταυροπηγιακή επωνυμία. Με την ανασύσταση του μοναστηριού στη νέα του θέση δεν παρέλειψαν οι μοναχοί να επανασυνδεθούν με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Δεύτερο σταθερό βήμα μετά την ανασύσταση της μονής είναι η διακόσμηση της και αυτό το έργο ανατέθηκε στο ζωγράφο του Αγίου Νικολάου Χρύσαφας Γεώργιο Μόσχο, το 1620. Το κτιριακό συγκρότημα της μονής εμφανίζει μέχρι σήμερα τετράγωνο σχήμα διαμορφώνοντας διώροφα κελιά, ο γ΄ όροφος συμμετρικά επάνω στον αρχικό πυρήνα, και εντός αυτού το καθολικό στον Αθωνικό τύπο του εγγεγραμμένου σταυρού μετά τρούλου. Ιδιαίτερα γνωρίσματα: τρίκογχος ναός με εξωτερικά ημιεξάγωνες κόγχες, εσωτερικά ημικυκλικές. Ημιεξάγωνες πλευρικές κόγχες, προσκολλημένες στα άκρα των μακρών πλευρών. Ο τρούλος είναι ψηλός και μικρής διαμέτρου. Ο νάρθηκας βρίσκεται στη δυτική πλευρά. Σε γενική θεώρηση, η ύπαρξη βιβλιοθήκης σε ένα μοναστήρι σημαίνει ασφαλώς ότι υπάρχει φιλομάθεια, ίσως και πνευματική ενασχόληση των μοναχών της μονής. Όταν όμως υπάρχει συλλογή χειρογράφων και λειτουργεί βιβλιογραφικό εργαστήριο, αυτό είναι σαφή μαρτυρία οργανωμένου πνευματικού βίου.

Δείτε: http://www.immspartis.gr/

Στοιχεία Επικοινωνίας: Τ.Θ. 74 – 23100 Σπάρτη, Τηλ. +30 27310-73225